تحلیل اثرات هم‌افزایی کاهش بار شناختی و آموزش طرحواره‌محور بر ارتقای یادگیری فرمول‌های ریاضی در دانش‌آموزان پایه دوازدهم علوم انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش ریاضی، واحد بین‌الملل اروند، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران،

2 کارشناسی ارشد آموزش ریاضی آموزش و پرورش استان خوزستان، آبادان، ایران

3 استادیار گروه آموزش ریاضی، واحد بین الملل اروند، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران

چکیده

هدف از انجام این پژوهش، مقایسۀ روش حل مسائل و تمرین‌های کتاب ریاضی و آمار ۳ با استفاده از تفکیک فرمول‌های سنگین و تبدیل آن‌ها به مراحل چندگانه به‌منظور ایجاد طرح‌واره‌های ذهنی و درک عمیق، نسبت به آموزش صرفاً بر مبنای شیوۀ کتاب و بررسی تأثیر این رویکرد بر عملکرد دانش‌آموزان در آزمون نهایی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از دسته پژوهش‍های شبه‌آزمایشی با گروه آزمایش و گواه بود. در این پژوهش، نمرۀ نوبت اول دانش‌آموزان به‌عنوان پیش‌آزمون و نمرات پایانی نوبت دوم به‌عنوان پس‌آزمون مورداستفاده قرار گرفت. جامعۀ آماری شامل دانش‌آموزان پایه دوازدهم انسانی شهرستان آبادان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ و نمونه به‌صورت در دسترس شامل ۵6 دانش‌آموز در دو گروه ۲8 نفری بود.. تدریس در گروه آزمایش در نیم‌سال دوم با روش مبتنی بر ایجاد طرح‌واره‌های ذهنی از طریق تفکیک و ساده‌سازی مراحل حل مسائل و ایجاد الگوریتم برای درک بهتر و عمیق مراحل حل انجام شد و برای گروه گواه آموزش به شیوۀ متداول کتاب صورت گرفت. برای تفسیر داده‌ها از آنالیز کوواریانس استفاده شدنتایج تحلیل‌ها نشان داد که گرچه در نیم‌سال دوم معمولاً روند عملکرد دانش‌آموزان با کاهش نسبی همراه است، عملکرد گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه به‌طور معناداری بهتر بود و اجرای روش مبتنی بر طرح‌واره توانست این روند را بهبود بخشد. (۰24/0 = p) و مقدار اندازه اثر 092/۰ به دست آمد که بیانگر یک اثر متوسط است.