بررسی انتظارات متقابل معلمان، والدین و دانش‌آموزان: گامی به‌سوی بهبود ارتباطات در مدرسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش و آموزگار مقطع ابتدایی. شیراز، ایران.

2 استادیار فلسفه تعلیم و تربیت، بخش مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

هدف این پژوهش بررسی انتظارات متقابل معلمان، والدین و دانش‌آموزان از یکدیگر به منظور اطلاع از میزان آگاهی هریک از این سه گروه از خواسته‌ها و نیازهای دو طرف دیگر این مراوده است. با توجه به اینکه مدرسه نهاد اصلی آموزش رسمی است اطلاع از انتظارات متقابل گروه‌های ذی‌نفع حاضر در آن می‌تواند به شکل‌گیری روابط سازنده‌تر میان آنها یاری برساند. بدین منظور در پارادایم کیفی و با استفاده از مصاحبه‌های گروهی و فردی نیمه‌ساختاریافته با مشارکت-کنندگانی شامل معلمان، والدین و دانش‌آموزان یک دبستان دخترانه ناحیه 2 شهر شیراز به گردآوری داده‌ اقدام شد. نمونه‌-ها به صورت هدفمند از نوع نمونه در دسترس انتخاب شدند. شیوه تحلیل داده‌ها نیز روش تحلیل مضمونی بوده است. برای اطمینان‌بخشی یافته‌ها نیز از مسیر ممیزی و بازبینی همکاران استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که انتظارات معلمان، والدین و دانش‌آموزان را می‌توان در سه دسته‌ی کلی اخلاقی، آموزشی و عاطفی طبقه‌بندی کرد. تحلیل و مطابقت انتظارات متقابل گروه‌ها نشان می‌دهد هرچه در جهت یافتن نقاط اشتراک بین این سه گروه پیش می‌رویم، میزان اشتراکات کاهش می‌یابد. به‌گونه‌ای که از مجموع 90 انتظاری که بیان شده، تنها ۷ مورد بین هر سه گروه مشترک است. این امر نشان می‌دهد که معلمان، والدین و دانش‌آموزان آگاهی کافی از افکار و خواسته‌های یکدیگر ندارند و این ناآگاهی موجب فاصله‌ی قابل‌توجهی بین انتظارات آن‌ها شده است. بر این اساس، به نظر می‌رسد تقویت گفت‌وگو و تعامل بیشتر میان این سه گروه می‌تواند به آگاهی و درک عمیق‌تر آنها نسبت به دیدگاه‌ها، نیازها و انتظارات یکدیگر بینجامد.