آسیب‌شناسی برنامه درسی رشته آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزش زبان و ادبیات عرب، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889 -14665 تهران،ایران

2 دانشیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889 -14665 تهران،ایران،

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، زبان و ادبیات فارسی، پردیس شهید مفتح، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی و شناسایی چالش‌های برنامه‌ی درسی رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه فرهنگیان انجام شده است. داده‌های این مطالعه به روش ترکیبی (کیفی و کمی) و با رویکرد توصیفی-تحلیلی گردآوری شده‌اند. برای تحلیل اطلاعات از روش تحلیل محتوای کیفی و ابزار پرسشنامه استفاده شد.‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ آماری با استفاده‌ از SPSS و آزمون‌ فریدمن‌ برای اولویت‌بندی انجام‌ شد. جامعه‌ آماری پژوهش متشکل‌ از دانشجومعلمان‌، استادان‌ و برنامه‌ریزان‌ درسی‌ دانشگاه‌ فرهنگیان‌ است که به روش نمونه‌گیری تصادفی انجام گرفت. بدین‌ منظور حجم‌ جامعه‌ آماری تعداد استادان‌ تخصصی‌ رشته‌ آموزش‌ زبان فارسی(مورد نظر در این‌ پژوهش‌) 15 نفر و تعداد دانشجویان‌ رشته‌ آموزش‌ زبان فارسی 125 دانشجو و برنامه‌ریزان‌ درسی‌ به‌ صورت‌ کل‌ شمار 5 نفر تعیین‌ و انتخاب‌ گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که‌ برنامه درسی فعلی با میانگین تحقق اهداف 54.76% و ضریب اهمیت 16.98 از 25، در سطح متوسطی قرار دارد. همچنین عملکرد مطلوب 55% اهداف و نیاز به بهبود 45% مؤلفه‌ها ضروری است. شاخص‌های بحرانی برنامه درسی عبارتند از: انگیزش یادگیری (11.91) با کمترین امتیاز، بیشترین شکاف: 10.91 واحد بین بهترین و بدترین مؤلفه و بالاترین پراکندگی و انحراف معیار 8.67 در عنصر تدریس است. همچنین برنامه فعلی با میانگین 55% عملکرد، نیازمند تحول در امور زیر است: عدالت آموزشی با کاهش شکاف 10.91 واحدی بین مؤلفه‌ها، عملگرایی با افزایش سهم مهارت‌های عملی از 46% به 65%3 و انعطاف‌پذیری در توسعه روش‌های ارزشیابی و تدریس که این تحولات می‌تواند کارایی برنامه را تا 25% افزایش داده و به تربیت معلمان منجر شود.